Ρίσκο η χρήση smartphone στην οδήγηση

251

Το μενού τεχνολογίας αποσπά την προσοχή του οδηγού
Τόσο η χρήση του έξυπνου κινητού τηλεφώνου όσο και των ασύρματων ακουστικών πρέπει να αποφεύγονται στην οδήγηση.
Νέα στοιχεία επιστημονικών ερευνών έρχονται να επιβεβαιώσουν πως η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση ενέχει μεγάλο ρίσκο, καθώς αποσπάται η προσοχή του οδηγού, με αποτέλεσμα τη μειωμένη αντίδρασή του σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, όπως το απότομο φρενάρισμα.

Διπλάσιος ο κίνδυνος ατυχήματος
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα του Virginia Tech Transportation Institute, οι οδηγοί που κάνουν κινήσεις και ενέργειες που αποσπούν το βλέμμα τους από τον δρόμο, όπως είναι η χρήση κινητού τηλεφώνου, η χρήση μενού τεχνολογίας αφής, η ανάγνωση ή η συγγραφή μηνύματος, διπλασιάζουν τον κίνδυνο ατυχήματος. Επιπλέον, η έρευνα καταλήγει πως οι οδηγοί εμπλέκονται σε τέτοιου είδους δραστηριότητες για περισσότερο από 50% του χρόνου κατά τον οποίο οδηγούν.

Τα αποτελέσματα αυτά προέρχονται από τη μεγαλύτερη έρευνα που έχει γίνει ποτέ σε πραγματικά περιστατικά, με τη συμμετοχή 3.500 ατόμων που ήταν χωρισμένα σε 6 διαφορετικές περιοχές συλλογής δεδομένων στις ΗΠΑ. Επίσης, αυτή η έρευνα αποτελεί τη μεγαλύτερη βάση δεδομένων πραγματικών ατυχημάτων μέχρι σήμερα, αφού επαληθεύτηκαν 1.600 ατυχήματα μικρότερης ή μεγαλύτερης βαρύτητας, από χτυπήματα σε κράσπεδα μέχρι ατυχήματα που αναφέρθηκαν από την αστυνομία. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα 905 ατυχήματα εξ αυτών συμπεριλαμβάνουν τραυματισμό ή ζημιά σε αυτοκίνητα, ενώ σχεδόν στο 90% των ατυχημάτων ο λόγοι σχετίζονταν με τους οδηγούς και περιλάμβαναν ανθρώπινο λάθος, κούραση ή απώλεια προσοχής.

Ο επικεφαλής της έρευνας και Διευθυντής του Virginia Tech Transportation Institute, Tom Dingus, σχολίασε: «Πρόκειται περί σημαντικών ευρημάτων, καθώς καταδεικνύουν ότι οδηγοί νεότερης ηλικίας, και κυρίως έφηβοι, είναι πιο επιρρεπείς στην απώλεια προσοχής κατά τη διάρκεια της οδήγησης, επειδή εμπλέκονται σε άλλες ασχολίες. Η ανάλυσή μας δείχνει ότι, αν δεν γίνουν ενέργειες ώστε να μειωθούν οι δραστηριότητες που αποσπούν την προσοχή μέσα σε ένα όχημα, η επόμενη γενιά οδηγών θα τίθεται υπό ολοένα και μεγαλύτερο κίνδυνο ατυχήματος κατά τη διάρκεια της οδήγησης».

Ένοχη και η χρήση hands-free
Το ίδιο ρίσκο, όμως, που σχετίζεται με την παράλληλη χρήση κινητού τηλεφώνου και οδήγησης, ενυπάρχει και στη χρήση των ασύρματων ακουστικών (hands-free). Όπως υποστηρίζουν ψυχολόγοι του Πανεπιστημίου του Sussex, σύμφωνα με μελέτη που δημοσίευσαν στο έντυπο «Transportation Journal», οι οδηγοί που είχαν συζητήσεις οι οποίες αποσπούσαν την οπτική τους προσοχή, ανίχνευαν λιγότερους κινδύνους στον δρόμο από εκείνους που δεν το έκαναν, ενώ παράλληλα εστίαζαν σε μικρότερο κομμάτι του δρόμου, ή δεν κατάφερναν να δουν τον κίνδυνο, ακόμη και αν είχαν οπτική επαφή μαζί του, καθώς το μυαλό δεν επεξεργαζόταν την πληροφορία.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης πως κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης μπορεί να χρησιμοποιείται μεγαλύτερο μέρος του εγκεφάλου που ασχολείται με την επεξεργασία οπτικών ερεθισμάτων, από όσο θεωρούσαμε δεδομένο ως τώρα. Μια συζήτηση που απαιτεί από τους οδηγούς τη χρήση της οπτικής φαντασίας μειώνει τη χωρητικότητα επεξεργασίας δεδομένων του εγκεφάλου και, κατά συνέπεια, κατά την οδήγηση δεν εντοπίζονται κίνδυνοι οι οποίοι θα είχαν εντοπιστεί αν δεν υπήρχε αυτή η συνομιλία.

Δεδομένα από δύο κόσμους
Για να γίνει πιο κατανοητό το παραπάνω, αυτό που επί της ουσίας συμβαίνει είναι πως ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει τη δυνατότητα επεξεργασίας ενός συγκεκριμένου αριθμού δεδομένων που εκλαμβάνονται από το εξωτερικό περιβάλλον. Η οπτική φαντασία είναι μια διαδικασία αναπαράστασης του φυσικού κόσμου εντός του εγκεφάλου του ανθρώπου, οπότε ένας οδηγός που μιλάει στο κινητό (είτε απευθείας είτε με hands-free) επιχειρεί να αναπαραστήσει ταυτόχρονα στον εγκέφαλό του στα δεδομένα από δύο διαφορετικούς κόσμους, αυτόν που βλέπει μπροστά του κατά τη διάρκεια της οδήγησης και αυτόν που αποτελεί το αντικείμενο συζήτησης στο τηλέφωνο. Αυτό έχει σαν συνέπεια, καμία από τις δύο επεξεργασίες να μη συμβαίνει στον βέλτιστο βαθμό και, άρα, στην πιο σημαντική περίπτωση, αυτή της οδήγησης στον δρόμο, να μην εντοπίζονται κίνδυνοι ή να εντοπίζονται μεν μέσω της όρασης αλλά να μην υπόκεινται σε επεξεργασία από τον εγκέφαλο του οδηγού.

Ο Dr. Graham Hole, λέκτορας Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Sussex, δήλωσε σχετικά: «Μια παρανόηση που συμβαίνει συχνά είναι να θεωρούμε πως η χρήση του κινητού τηλεφώνου είναι ασφαλής, από τη στιγμή που ο οδηγός χρησιμοποιεί hands-free. Η έρευνά μας έδειξε πως αυτό δεν ισχύει. Το hands-free μπορεί να αποσπά την προσοχή σε αντίστοιχη βαθμό, επειδή οι τηλεφωνικές συνομιλίες κάνουν τους οδηγούς να φαντάζονται οπτικά το θέμα για το οποία μιλούν. Αυτή η διαδικασία ανταγωνίζεται τις πηγές επεξεργασίας του εγκεφάλου που χρησιμοποιεί ο οδηγός για να κατανοήσει αυτό που βλέπει στον δρόμο, μπροστά του. Αν, για παράδειγμα, ο συνομιλητής ρωτήσει “πού άφησες τον μπλε φάκελο;” η αυτόματη ενέργεια του οδηγού θα είναι να ψάξει νοητά το δωμάτιο που άφησε τον φάκελο ή ακόμη και το πρόσωπο του ανθρώπου με τον οποίο συνομιλεί. Εξυπακούεται, φυσικά, πως αυτή η έρευνα δεν ανάβει πράσινο φως στη χρήση των κινητών τηλεφώνων απευθείας κατά τη διάρκεια της οδήγησης. Η απευθείας χρήση κινητών τηλεφώνων κρίθηκε παράνομη επειδή αυτά επεμβαίνουν έμμεσα στον έλεγχο του αυτοκινήτου. Η έρευνά μας έρχεται να προστεθεί σε ένα αυξανόμενο κομμάτι ερευνών που δείχνουν ότι τόσο η χρήση του κινητού τηλεφώνου απευθείας όσο και μέσω hands-free αποσπούν την προσοχή των οδηγών, κάτι που είναι επικίνδυνο. Το μόνο ασφαλές τηλέφωνο στο αυτοκίνητο είναι το κλειστό τηλέφωνο».

Η έρευνα, που βασίστηκε στην ανίχνευση της κίνησης των ματιών, έδειξε πως οι οδηγοί που αποσπούσαν την προσοχή τους έπασχαν από «visual tunnelling», τείνοντας έτσι να εστιάζουν μόνο σε ένα μικρό κέντρο που βρισκόταν ακριβώς εμπρός τους, χωρίς να παρατηρούν κινδύνους που βρίσκονταν σε σημεία που απαιτούσαν περιφερειακή όραση.

Σε αντίθεση, οι οδηγοί που δεν αποσπούσαν την προσοχή τους, είχαν σαφώς μεγαλύτερο πεδίο όρασης.

Πηγή πληροφοριών: www.iaveris.gr