Γιατί καθυστερεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός των εταιρειών;

23

Υστερα από μια μακρά περίοδο πειραματισμού ως προς τη χρησιμότητα αλλά και ως προς τη δυνατότητα των εταιρειών να προχωρήσουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό τους, η μετάβασή τους στην ψηφιακή εποχή είναι αναμφισβήτητα πλέον μονόδρομος. Που η διαδρομή του, ωστόσο, βασίζεται σε διαδικασίες, δεξιότητες, στρατηγικές, κυρίως όμως σε ηγετικές ικανότητες, αλλά και σε συνεργασίες ηγετικών στελεχών, ώστε τα αποτελέσματα όχι μόνο να είναι επιτυχή, αλλά και να εξασφαλίζουν στην εταιρεία τους πρωτοπορία και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στον κλάδο τους. Μια τέτοια συνεργασία για τον επιχειρησιακό μετασχηματισμό απασχολεί σήμερα την επιχειρηματική επικαιρότητα –παγκοσμίως αλλά και στη χώρα μας– και θέλει τον οικονομικό διευθυντή Chief Financial Director (CFO) να γίνεται ο εκπρόσωπος της ψηφιακής αλλαγής. Να γίνει, δηλαδή, ο καθοδηγητής για τον ψηφιακό μετασχηματισμό κατά τρόπο που αφενός να μεγιστοποιείται η αξία του για το σύνολο του οργανισμού, αφετέρου να μειώνονται και οι κίνδυνοι (risk management).

Ανεπαρκής γνώση

«Αγκάθι», όμως, για την ανάληψη του καθοδηγητικού αυτού ρόλου –στην κυριολεξία «το κυρίαρχο εμπόδιο»– θεωρείται η ανεπαρκής γνώση του CFO σε θέματα τεχνολογίας των πληροφοριών, γεγονός που επηρεάζει και το επίπεδο της συνεργασίας του με τον Chief Information Officer (CIO). Αυτό είναι ένα από τα συμπεράσματα της παγκόσμιας έρευνας της ΕΥ (Partnering for Performance – part 3), στο οποίο και απαντά με την καταγραφή των πέντε παραγόντων που εγγυώνται την επιτυχία της σημαντικής αυτής συνεργασίας μεταξύ των δύο αυτών ισόβαθμων στελεχών (www.ey.com). Τους παράγοντες αυτούς επαναδημοσίευσε πρόσφατα και σχολιάζει το Chartered Global Management Accountant (CGMA), επισημαίνοντας ότι οι CFOs σημειώνουν πρόοδο στην κατανόηση των θεμάτων αυτών και, στην πλειονότητά τους, δηλώνουν ότι στον οργανισμό τους, τα τελευταία τρία χρόνια, έχει αυξηθεί τόσο η συνεργασία τους με τους CIOs όσο και η δική τους εμπλοκή σε θέματα από την ατζέντα των ΙΤ (Information Techology).

Αιτιολογούν δε ότι η αύξηση της συνεργασίας των δύο αυτών ρόλων οφείλεται, εν μέρει, στην αυξανόμενη ανησυχία για τους κινδύνους γύρω από την ασφάλεια του κυβερνοχώρου, όπως και στην αύξηση των data analytics. Και η συνεργασία αυτή είναι πολύ σημαντική και για τους δύο –τόσο για τους CFOs όσο και τους CΙΟs – γιατί συνεχίζουν να μαθαίνουν ο ένας από τον άλλο. Οπως μάλιστα επιβεβαιώνει και σχετική έρευνα της PwC, οι οργανισμοί στους οποίους ο CIO είχε στενή συνεργασία με τη διοικητική ομάδα του βρέθηκαν τεσσερις φορές πλησιέστερα στην κορυφή της επιχειρηματικής επιτυχίας στον κλάδο. Αλλά και οι CFOs, όπως αναφέρει η έρευνα της ΕΥ, έχουν κάνει σημαντική πρόοδο «στο μέτωπο» της τεχνολογίας. Ενα σημαντικό ποσοστό (71%) δηλώνει ότι τα τελευταία τρία χρόνια ασχολούνται περισσότερο με τις λειτουργίες των ΙΤ, ενώ σε μικρότερο ποσοστό χαρακτηρίζουν «σημαντική την αύξηση της εμπλοκής τους».

Ωστόσο, τα δύο κυρίαρχα και σημαντικά εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν στη συνεργασία αυτή είναι αφενός ότι οι οικονομικοί διευθυντές θεωρούν ότι η συμβολή τους στις ΙΤ δεν εμπίπτει στη στρατηγική, αλλά αφορά στη διαχείριση κόστους. Αφετέρου, είναι πολλοί και εκείνοι που λένε ότι αυτό που εμποδίζει τη στενότερη σχέση τους με τον CIO είναι ότι δεν κατανοούν επαρκώς τα θέματα ΙΤ. Ομως, οι έμπειροι συντάκτες της έκθεσης καταθέτουν και τη δική τους πρόταση, για μιαν επιτυχή συνεργασία μεταξύ των δύο αυτών διευθυντικών ρόλων. «Στη σημερινή εποχή των “έξυπνων” μηχανών, η στενή συνεργασία μεταξύ του οικονομικού διευθυντή και του υπεύθυνου για τις τεχνολογίες της πληροφορίας αποκτά πλέον κρίσιμη σημασία για την κερδοφόρα ανάπτυξη και για την αποτελεσματική λειτουργία των οργανισμών τους. Και εμείς πιστεύουμε ότι η επιτυχία της συνεργασίας αυτής συνδέεται άμεσα με τους πέντε ακόλουθους παράγοντες».

Πρώτος παράγων επιτυχίας είναι η καινοτομία. Και «την ευθύνη για την προώθηση της καινοτομίας μέσα από τις ψηφιακές ΙΤ, να την μοιρασθείτε και οι δυο σας». Δεύτερον, «το κόστος για τις ΙΤ να ενταχθεί στις συνήθεις επιχειρηματικές λειτουργίες». Τρίτον, «ο CFO στον σημαντικό ρόλο του για τη διαχείριση κινδύνου να συμπεριλάβει και τις ΙΤ. Παράλληλα, αμφότεροι –τόσο ο CFO όπως και ο CIO– πρέπει να είναι σε θέση να δίνουν τις δέουσες απαντήσεις για τη διαχείριση κινδύνου, όταν γίνεται χρήση ενός ψηφιακού περιβάλλοντος, όπως είναι το cloud. Τέταρτον «να συνεργάζονται ως ισότιμοι συνάδελφοι». Και πέμπτον, τα οικονομικά στελέχη να αναπτύξουν περισσότερο την κατανόησή τους γύρω από τα θέματα των ΙΤ, αλλά και την αξία που αυτά συνεπάγονται, έτσι ώστε η αρνητική απάντηση «λόγω περιορισμένου προϋπολογισμού» που λαμβάνουν οι CIOs να δίνεται λιγότερο. «Η εποχή που πειραματιζόμαστε με την ψηφιοποίηση έχει τελειώσει. Σταματήστε λοιπόν τους πειραματισμούς και προχωρήστε σταθερά στην πλήρη ψηφιακή μεταμόρφωση της εταιρείας σας, αν θέλετε να παραμείνετε ανταγωνιστικοί και να είστε επιτυχημένοι». Μπορεί μεν η οικονομική ανάκαμψη να εξακολουθεί να προχωράει με αργούς ρυθμούς, ωστόσο η ψηφιοποίηση δεν σταμάτησε ούτε στιγμή να παρουσιάζει μιαν υγιή ανάπτυξη.

Είναι πλέον δεδομένο ότι όσο διευρύνεται η χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών, τόσο περισσότερο απασχολεί τις εταιρείες η αντιμετώπιση των κινδύνων από τυχόν επιθέσεις στον κυβερνοχώρο που απειλούν με παραβίαση τα οικονομικά και τα επιχειρηματικά δεδομένα τους. Ωστόσο, σε επίπεδο εταιρειών, «χάκερς» μπορεί να γίνουν και οι ανταγωνιστές τους, προκειμένου να υποκλέψουν πνευματική ιδιοκτησία, πληροφορίες που επιθυμούν, είτε ακόμη και να υπονομεύσουν ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που τους αντιστέκεται. Οι CΙΟs εκφράζουν την ανησυχία τους ότι οι εταιρείες, ανεξαρτήτως μεγέθους, «χάνουν έδαφος» απέναντι στους επιτιθεμένους του κυβερνοχώρου και ότι δεν διαθέτουν τα δεδομένα εκείνα που τους εξασφαλίζουν ότι οι αποφάσεις που παίρνουν είναι οι σωστές.

Μηχανισμοί ασφαλείας

Οσο για τη χώρα μας, στο σημερινό οικονομικό περιβάλλον –και με δεδομένη τη στενότητα πόρων και προϋπολογισμού– οι υπεύθυνοι ασφαλείας πληροφοριών των ελληνικών επιχειρήσεων έχουν το δύσκολο έργο να υλοποιήσουν όλους αυτούς τους μηχανισμούς ασφαλείας που θα εξασφαλίσουν την προστασία από επιθέσεις και κάθε είδους απειλές. Είναι συνεπώς απαραίτητη η προσεκτική μελέτη και η προτεραιοποίηση των δράσεων και επενδύσεων, ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη αποτελεσματικότητα. Και σε αυτό, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι διοικήσεις των επιχειρήσεων, οι οποίες με την ευαισθητοποίηση που πρέπει να διαθέτουν οφείλουν να παρέχουν την απαραίτητη υποστήριξη προς τα τμήματα ασφαλείας πληροφοριών.

Στο κρίσιμο αυτό θέμα σημαντική ήταν και η συμβολή του Ελληνικού Ινστιτούτου Οικονομικής Ανάπτυξης της Ελληνικής Εταιρείας Διοικήσεως Επιχειρήσεων (www.eede.gr) με την εκδήλωση που πραγματοποίησε στην Αθήνα με θέμα «Ο CFO ως εκπρόσωπος της ψηφιακής αλλαγής» και κατά την οποία έμπειροι ομιλητές ανέδειξαν πώς η μετάβαση μιας εταιρείας στην ψηφιακή εποχή μπορεί να προσφέρει στους οικονομικούς διευθυντές την ευκαιρία να επιδείξουν τις ικανότητές τους και πώς να καθοδηγήσουν την επιχείρηση στη διαδικασία του ψηφιακού μετασχηματισμού, να μεγιστοποιήσουν την αξία του για το σύνολο του οργανισμού, ενώ ταυτόχρονα να μειώσουν τους κίνδυνους.