American Gods: Η σειρά και τα βιβλία που θα σε καθηλώσουν

335

Ένας απλός άνθρωπος ανακαλύπτει έναν άλλο κόσμο, έξω και πέρα από αυτόν που ξέρει και μπλέκει σε απίστευτες περιπέτειες. 

Η υπόθεση του American Gods είναι περίπου η εξής: οι θεοί είναι υπαρκτοί και αντλούν τη δύναμή τους από την πίστη μας σε αυτούς. Οι αρχαίοι θεοί (ο Όντιν, η θεά της αυγής, η θεά της αγάπης, κ.λπ.) βρίσκονται σε άγριο πόλεμο με τους νέους θεούς (τον θεό της τεχνολογίας, τον θεό της παγκοσμιοποίησης, τον θεό των μίντια, κ.λπ.) για το ποιος θα κυριαρχήσει.

Ένας κόσμος γεμάτος προκλήσεις
Οι νέοι θεοί τα έχουν πάει πολύ καλά και δείχνουν να κερδίζουν. Αλλά οι αρχαίοι θεοί δεν θα το βάλουν τόσο εύκολα κάτω. Στην ιστορία αυτή μπαίνουμε παρακολουθώντας την τροπή που παίρνει η ζωή του Σάντοου, ενός εντελώς κανονικού τύπου, που βγαίνοντας από τη φυλακή χάνει τη γυναίκα του και τον καλύτερό του φίλο σε ένα δυστύχημα και, στη συνέχεια, μπλέκει στους καβγάδες των θεών. Έτσι γίνεται σχεδόν πάντα στον Γκέιμαν: ένας απλός άνθρωπος ανακαλύπτει έναν άλλο κόσμο, έξω και πέρα από αυτόν που ξέρει και μπλέκει σε απίστευτες περιπέτειες. Στα βιβλία του, το να βγεις από την πόρτα του σπιτιού σου το πρωί είναι πολύ επικίνδυνο πράγμα: ποτέ δεν ξέρεις πού θα καταλήξεις.

Τα βιβλία
Από ευτυχή σύμπτωση, αυτές τις μέρες κυκλοφόρησε στα ελληνικά και το μυθιστόρημα του Γκέιμαν «Neverwhere» («Ποτέ και Πουθενά», εκδόσεις Ίκαρος, μτφ. Μαρία Αγγελίδου). Το βιβλίο, που πρωτοκυκλοφόρησε ταυτόχρονα με την προβολή του ομώνυμου σίριαλ που έγραφε ο Γκέιμαν για το BBC, αφηγείται τις ιστορίες τριών ηρώων: τις περιπέτειες του Ρίτσαρντ στο Κάτω Λονδίνο ή αλλιώς Κάτω Μεριά (έναν απέραντο λαβύρινθο κάτω από τη βρετανική πρωτεύουσα), την αναζήτηση της Ντορ για να μάθει ποιος δολοφόνησε την οικογένειά της και να τον εκδικηθεί και τις φανταστικές περιπέτειες του μαρκήσιου ντε Καράμπας, ενός πονηρού απατεώνα.

Ο «κόσμος» πίσω από τον κόσμο του American Gods
Στο American Gods ο δημιουργός του χρησιμοποιεί τη μάχη των θεών για να δείξει την αληθινή, τη «βαθιά» Αμερική και να συλλάβει κατά το δυνατόν την πολιτισμική ταυτότητά της. Το αμερικανικό φολκλόρ είναι το φόντο πάνω στο οποίο χτίζεται αυτή η αλληγορική μάχη παλαιών και νέων θεών (μεταξύ των παραδοσιακών αξιών και των νέου τύπου ιεραρχήσεων της εξελιγμένης μας κοινωνίας), μια μάχη ενδεικτική ενός κόσμου κάπως σαν το σημερινό: ενός κόσμου όπου το παλιό αρνείται πεισματικά να πεθάνει τελείως, το νέο έχει γεννηθεί, αλλά δεν έχει επικρατήσει πλήρως και οι άνθρωποι ζουν στο μεταίχμιο, επί ξυρού ακμής. Στο «Ποτέ και Πουθενά», από την άλλη, αποσυντίθεται και αποδομείται η δαιμονοποίηση της ετερότητας, ο Άλλος δεν είναι πια το φρικτό δαιμονικό τέρας που ταΐζει τον φόβο μας, αλλά ο δρόμος για να γίνουμε αυτό που είμαστε. Έτσι, η εξουσία (η όποια εξουσία) χάνει το μοναδικό της όπλο, τον φόβο δηλαδή, και η χειραφέτηση γίνεται μια απτή πραγματικότητα.

Καλοκαιρινό ανάγνωσμα
Το «άπαιχτο» American Gods υποθέτουμε ότι το βλέπετε ήδη (αν όχι, να το κάνετε αμέσως), οπότε σας προτρέπουμε φέτος το καλοκαίρι να απολαύσετε και το «Ποτέ και Πουθενά». Τέτοια έργα, σαν αυτά του Γκέιμαν, είναι η διάψευση όσων δήθεν περισπούδαστων απαξιώνουν τη λογοτεχνία του φανταστικού ως «δεύτερη», «κατώτερη», «εμπορική» και τα συναφή. Μέσα στα βιβλία της λογοτεχνίας αυτής κρύβονται δημιουργοί της αφήγησης και ακριβά δώρα για τον αναγνώστη. Βιβλία καλογραμμένα που σε ταξιδεύουν, σου χαρίζουν ατέλειωτη ευχαρίστηση και ταυτόχρονα κεντρίζουν τη σκέψη.